Tom Hanks: biografia, filmy, nagrody i życie prywatne aktora

0

Tom Hanks, urodzony 9 lipca 1956 roku, to jeden z najbardziej cenionych i rozpoznawalnych aktorów na świecie, często określany mianem amerykańskiej ikony kulturowej. Na styczeń 2026 roku ma 69 lat. Jego kariera filmowa, rozpoczęta od ról komediowych, ewoluowała w kierunku głębokich i poruszających kreacji dramatycznych, za które dwukrotnie uhonorowano go Oscarem dla najlepszego aktora. Jest ojcem czworga dzieci: Colina, Elizabeth, Czecha i Samanthy, z których Colin również podążył śladami ojca w aktorstwie. Od 1988 roku jego żoną jest aktorka Rita Wilson, z którą tworzy udany i trwały związek.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 69 lat (stan na styczeń 2026)
• Żona/Mąż: Rita Wilson
• Dzieci: Colin Hanks, Elizabeth Hanks, Chet Hanks, Samantha Lewes (z pierwszego małżeństwa)
• Zawód: Aktor, producent, reżyser, scenarzysta
• Główne osiągnięcie: Dwukrotny zdobywca Oscara dla najlepszego aktora (za role w „Filadelfii” i „Forrest Gump”)

Tom Hanks: Amerykańska ikona kina

Thomas Jeffrey Hanks, powszechnie znany jako Tom Hanks, urodził się w Concord w Kalifornii. Jego rodzice, Janet Marylyn (z domu Frager) i Amos „Bud” Hanks, mieli zróżnicowane pochodzenie. Aktor, który urodziny obchodzi 9 lipca, na styczeń 2026 roku ma 69 lat. Jest powszechnie uznawany za jedną z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych gwiazd filmowych na świecie, a jego status jako amerykańskiej ikony kulturowej potwierdza pozycja jednego z najchętniej oglądanych aktorów, tzw. box office draw.

Od 2020 roku Tom Hanks posiada również obywatelstwo greckie, co jest wynikiem jego głębokich powiązań z tym krajem, zacieśnionych dzięki jego małżeństwie z Ritą Wilson. Jego obecny wiek to 69 lat w styczniu 2026 roku.

Rodzina i życie prywatne Toma Hanksa

Dzieciństwo Toma Hanksa było naznaczone niestabilnością. Po rozwodzie rodziców w 1960 roku, Tom wraz z rodzeństwem, Sandrą i Larrym, zamieszkał z ojcem. Rodzina często się przeprowadzała – do dziesiątego roku życia mały Tom mieszkał w dziesięciu różnych domach, co z pewnością wpłynęło na jego późniejszą osobowość i podejście do życia. Ta wczesna potrzeba adaptacji mogła stanowić nieświadome przygotowanie do dynamicznej kariery w Hollywood.

Tom Hanks dwukrotnie stawał na ślubnym kobiercu. Jego pierwszą żoną była Samantha Lewes, z którą był związany od 1978 do 1987 roku. W 1988 roku poślubił aktorkę Ritę Wilson, z którą tworzy udany związek do dziś. Jest ojcem czworga dzieci: synów Colina i Cheta, z których Colin również podążył śladami ojca i został aktorem, oraz córki Elizabeth. Dzięki linii genealogicznej ojca, Tom Hanks jest dalekim kuzynem prezydenta Abrahama Lincolna oraz Nancy Hanks. Warto również wspomnieć, że jest kuzynem szóstego stopnia Freda Rogersa, postaci znanej z programów dla dzieci, którą sam Hanks miał okazję sportretować na ekranie w filmie biograficznym.

Kariera zawodowa Toma Hanksa

Początki – teatr i rezygnacja ze studiów

Droga Toma Hanksa do sławy rozpoczęła się na deskach teatru. Podczas studiów teatralnych na California State University w Sacramento, miał okazję poznać Vincenta Dowlinga, szefa Great Lakes Theater Festival w Cleveland. To właśnie jego rada skłoniła młodego Hanksa do podjęcia stażu w teatrze. Staż ten szybko przerodził się w trzyletnią naukę rzemiosła aktorskiego, obejmującą zagadnienia oświetlenia, scenografii i zarządzania sceną. Praktyczne doświadczenie okazało się na tyle cenne, że ostatecznie skłoniło go do porzucenia studiów na rzecz intensywnej pracy na scenie. Wczesne doświadczenia teatralne, w tym rola Proteusa w szekspirowskim „Dwu panach z Werony” w 1978 roku, za którą otrzymał nagrodę Cleveland Critics Circle Award, stanowiły fundament jego przyszłego sukcesu.

Przełom w telewizji: „Bosom Buddies”

Prawdziwy przełom w karierze Toma Hanksa nastąpił w latach 1980–1982, gdy objął jedną z głównych ról w popularnym sitcomie stacji ABC pt. „Bosom Buddies”. Wcielając się w postać jednego z pracowników agencji reklamowej, wraz z Peterem Scolarim, musiał przebierać się za kobiety, aby móc zamieszkiwać w tanim hotelu przeznaczonym wyłącznie dla pań. Ten nietypowy koncept serialu pozwolił mu zaprezentować swój talent komediowy i zwrócił na niego uwagę szerszej publiczności, otwierając drzwi do dalszych projektów w przemyśle filmowym.

Kinowy sukces: „Splash”

Rola w komedii romantycznej „Splash” z 1984 roku, wyreżyserowanej przez Rona Howarda, okazała się dla Toma Hanksa decydującym przełomem kinowym. Film, opowiadający historię syreny zakochującej się w człowieku, odniósł ogromny sukces komercyjny, zarabiając ponad 69 milionów dolarów. Hanks otrzymał główną rolę dzięki rekomendacji scenarzystów, którzy poznali go wcześniej na planie serialu „Happy Days”. Sukces „Splash” ugruntował jego pozycję jako gwiazdy filmowej i otworzył mu drogę do kolejnych, coraz bardziej wymagających ról.

„Nowożytna era” kariery aktorskiej (od 1993 r.)

Sam Tom Hanks określa rok 1993 jako początek swojej „nowożytnej ery” w karierze filmowej. Twierdzi, że dzięki procesowi samoodkrycia jego gra aktorska stała się mniej pretensjonalna i bardziej autentyczna. Okres ten został otwarty przez dwa kinowe hity: wzruszającą komedię romantyczną „Bezsenność w Seattle” oraz poruszający dramat „Filadelfia”. Te role nie tylko potwierdziły jego wszechstronność, ale także zapoczątkowały serię wybitnych kreacji, które na stałe wpisały go do historii kina. Warto dodać, że w filmie „Filadelfia” Hanks wcielił się w postać chorego na AIDS prawnika, co było rolą wymagającą ogromnego zaangażowania emocjonalnego.

Warto wiedzieć: W filmie „Filadelfia” Hanks schudł 35 funtów i ogolił włosy, aby wiarygodnie oddać wygląd chorego na AIDS. W filmie „Forrest Gump” z kolei przytył i zapuścił włosy.

Współpraca ze Stevenem Spielbergiem

Relacja Toma Hanksa ze Stevenem Spielbergiem to jedna z najbardziej owocnych i cenionych współpracy w historii Hollywood. Panowie zrealizowali wspólnie pięć filmów fabularnych, w tym tak znaczące produkcje jak „Szeregowiec Ryan”, „Złap mnie, jeśli potrafisz” czy „Terminal”. Ich wspólne projekty obejmują również trzy wysokobudżetowe miniseriale o tematyce II wojny światowej: „Kompania braci”, „Pacyfik” oraz najnowszy, „Władcy przestworzy” (2024). Ta długoletnia i udana współpraca świadczy o wzajemnym szacunku i artystycznym porozumieniu między reżyserem a aktorem.

Debiut na Broadwayu

W 2013 roku Tom Hanks postanowił spróbować swoich sił na deskach nowojorskiego Broadwayu. Zadebiutował w sztuce Nory Ephron pt. „Lucky Guy”, wcielając się w rolę dziennikarza Mike’a McAlary’ego. Za swoje wystąpienie otrzymał nominację do prestiżowej nagrody Tony dla najlepszego aktora w sztuce teatralnej, co potwierdziło jego talent i wszechstronność również poza kinowym ekranem.

Nagrody i osiągnięcia Toma Hanksa

Historyczny sukces na Oscarach

Tom Hanks jest jednym z nielicznych aktorów w historii kina, którzy dokonali czegoś niezwykłego – zdobyli dwa Oscary dla najlepszego aktora rok po roku. Pierwszą statuetkę otrzymał w 1994 roku za przejmującą rolę chorego na AIDS prawnika w filmie „Filadelfia”. Rok później, w 1995 roku, powtórzył swój sukces, zdobywając drugiego Oscara za tytułową postać w kultowym filmie „Forrest Gump”. Te dwa nagrodzenia ugruntowały jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia.

Za swoją rolę w „Filadelfii” Hanks nie tylko otrzymał Oscara, ale także Złoty Glob i nagrodę Screen Actors Guild. W przypadku „Forresta Gumpa” nagrodzono go kolejnym Oscarem, Złotym Globem i nagrodą BAFTA. Jego przemówienie oscarowe podczas odbierania nagrody za „Filadelię” przeszło do historii, gdy publicznie podziękował swojemu nauczycielowi dramatu Rawleyowi Farnsworthowi, ujawniając przy tym, że jest on gejem. Ten moment stał się ważnym punktem w historii gali i promował tolerancję.

Wysokie odznaczenia państwowe

Za swój nieoceniony wkład w kulturę i sztukę, Tom Hanks został uhonorowany najważniejszymi cywilnymi odznaczeniami w Stanach Zjednoczonych. W 2014 roku otrzymał Kennedy Center Honor, jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w dziedzinie sztuki. Dwa lata później, w 2016 roku, prezydent Stanów Zjednoczonych przyznał mu Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom), najwyższe cywilne odznaczenie w USA, doceniając jego długoletnią służbę narodowi poprzez sztukę.

Nagrody za całokształt twórczości

Poza nagrodami za konkretne role, Tom Hanks jest również wielokrotnie nagradzany za całokształt swojej twórczości. W 2002 roku otrzymał AFI Life Achievement Award, prestiżową nagrodę Amerykańskiego Instytutu Filmowego. Z kolei w 2020 roku został wyróżniony nagrodą im. Cecila B. DeMille’a podczas gali Złotych Globów, co jest wyrazem uznania dla jego wybitnego i trwałego wkładu w świat rozrywki. Te nagrody świadczą o jego niekwestionowanym miejscu w historii kina.

Inne role i projekty Toma Hanksa

Kariera dubbingowa i „Toy Story”

Tom Hanks jest również znany ze swojej pracy w dziedzinie dubbingu. Od 1995 roku użycza głosu postaci Chudego (Sheriff Woody) w niezwykle popularnej franczyzie animowanych filmów „Toy Story”. Jego charakterystyczny głos i sposób wypowiedzi stały się nierozłącznym elementem tej uwielbianej przez widzów serii. Dodatkowo, w filmie „Ekspres polarny” z 2004 roku, Hanks wcielił się w wiele postaci jednocześnie, wykorzystując innowacyjną technologię motion capture, co pozwoliło mu na stworzenie wielowymiarowej kreacji przy użyciu własnej mimiki i ruchów.

Działalność producencka: Playtone

Poza pracą przed kamerą, Tom Hanks aktywnie działa również jako producent. Jest założycielem własnej firmy produkcyjnej Playtone, która stoi za sukcesem wielu cenionych produkcji telewizyjnych i miniseriali. Wśród nich znajdują się takie tytuły jak „Z Ziemi na Księżyc”, „John Adams”, „Zmiana gry” czy „Olive Kitteridge”. Firma Playtone podkreśla jego zaangażowanie w tworzenie wysokiej jakości treści, które często poruszają ważne tematy historyczne i społeczne.

Reżyseria i scenariusz

Tom Hanks nie ogranicza swojej działalności artystycznej jedynie do grania. Udowodnił, że posiada talent również za kamerą, reżyserując i występując jednocześnie w filmach takich jak „Szaleństwa młodości” (That Thing You Do!) z 1996 roku oraz „Larry Crowne – uśmiech losu” z 2011 roku. Jego zaangażowanie w te projekty pokazuje jego wszechstronność i pasję do tworzenia kina z różnych perspektyw.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Tomie Hanksie

Wbrew wizerunkowi pewnej siebie i opanowanej gwiazdy filmowej, Tom Hanks sam opisuje siebie z czasów szkolnych jako „geeka” i osobę „straszliwie, boleśnie nieśmiałą”. Mimo swojej nieśmiałości, potrafił wykrzykiwać zabawne komentarze podczas szkolnych projekcji filmowych, co może być wczesnym zwiastunem jego przyszłej kariery komediowej. Zawsze jednak uważał się za odpowiedzialne dziecko. W wywiadzie udzielonym w 2001 roku przyznał, że bardziej niż Oscara marzył o zdobyciu Heisman Trophy, nagrody dla najlepszego futbolisty akademickiego, grając jako halfback dla drużyny California Golden Bears. Jego sportowe marzenia, choć inne od osiągniętej sławy, pokazują jego wszechstronność i pasje.

Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w jego karierze była sytuacja podczas odbierania Oscara za film „Filadelfia”. Hanks publicznie podziękował swojemu nauczycielowi dramatu, Rawleyowi Farnsworthowi, ujawniając przy tym, że jest on gejem. To szczere i odważne wyznanie stało się głośnym i ważnym momentem w historii gali Oscarowej, przyczyniając się do promowania akceptacji i otwartości. Jedną z nielicznych ról złoczyńców w jego dotychczasowej karierze był występ w 1978 roku jako Proteus w szekspirowskim „Dwu panach z Werony”, za którą otrzymał nagrodę Cleveland Critics Circle Award. Te fakty pokazują, że nawet ikony mają swoje ukryte strony i niecodzienne aspiracje.

Dzieci Toma Hanksa

• Colin Hanks (aktor)
• Chet Hanks
• Elizabeth Hanks

Ważne współprace reżyserskie

• Steven Spielberg (5 filmów fabularnych, 3 miniseriale)

Wybrane produkcje firmy Playtone

• „Z Ziemi na Księżyc”
• „John Adams”
• „Zmiana gry”
• „Olive Kitteridge”

Tom Hanks, jako aktor o wszechstronnym talencie i bogatym dorobku, na stałe zapisał się w historii kina. Jego droga od skromnych początków do statusu ikony Hollywood, naznaczona dwoma Oscarami i licznymi innymi nagrodami, stanowi inspirujący przykład wytrwałości i artystycznej odwagi. Jego zdolność do wcielania się w szerokie spektrum postaci, od komediowych po głęboko dramatyczne, w połączeniu z działalnością producencką i reżyserską, czyni go postacią o niekwestionowanym znaczeniu dla współczesnej kultury filmowej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Tom_Hanks