Robert Falcon Scott, urodzony 6 czerwca 1868 roku w Plymouth, był brytyjskim oficerem Royal Navy i jednym z najbardziej znanych badaczy polarnych swoich czasów. Na czerwiec 2024 roku ma 156 lat. W swojej karierze dowodził dwiema kluczowymi ekspedycjami na Antarktydę: wyprawą „Discovery” (1901–1904) oraz tragiczną wyprawą „Terra Nova” (1910–1913), podczas której wraz ze swoim zespołem dążył do zdobycia bieguna południowego. Poślubił Kathleen Bruce, z którą miał syna, Sir Petera Scotta, późniejszego działacza na rzecz ochrony przyrody i założyciela WWF. Choć jego życie zakończyło się przedwcześnie na lodach Antarktydy w marcu 1912 roku, jego determinacja i naukowe osiągnięcia na zawsze wpisały się w historię eksploracji.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 156 lat (na czerwiec 2024)
- Żona/Mąż: Kathleen Bruce
- Dzieci: Sir Peter Scott
- Zawód: Oficer Royal Navy, badacz polarny
- Główne osiągnięcie: Dowódca dwóch kluczowych ekspedycji antarktycznych, odkrycie Płaskowyż Antarktyczny, zdobycie bieguna południowego (choć jako drugi po Amundsenie).
Robert Falcon Scott: Podstawowe Informacje
Robert Falcon Scott przyszedł na świat 6 czerwca 1868 roku w Plymouth, w hrabstwie Devon w Anglii. Był trzecim z sześciorga dzieci w rodzinie o głęboko zakorzenionych tradycjach wojskowych. Mimo że w dzieciństwie postrzegano go jako delikatnego, późniejsze opisy przedstawiają go jako silnego mężczyznę o wzroście około 175 cm. Los Scotta zakończył się tragicznie 29 marca 1912 roku na Lodowcu Szelfowym Rossa na Antarktydzie, podczas powrotu z bieguna południowego. Zmarł w wieku zaledwie 43 lat, w dramatycznych okolicznościach, zaledwie około 20 kilometrów od najbliższego magazynu z zapasami.
Rodzina i życie prywatne Roberta Falcona Scotta
Tradycje wojskowe w rodzinie Scotta były silnie obecne od pokoleń, co niemal przesądzało o jego karierze. Życie rodziny nie było jednak pozbawione trudności; w 1894 roku ojciec Roberta utracił cały swój kapitał w wyniku nieudanych inwestycji. Ciężar odpowiedzialności za rodzinę wzrósł jeszcze bardziej po śmierci ojca w 1897 roku i nagłym odejściu brata Archiego w 1898 roku. Cały finansowy ciężar utrzymania matki i dwóch niezamężnych sióstr spoczął na barkach Roberta, co stanowiło silną motywację do dążenia o kolejne awanse. W życiu osobistym Scott znalazł partnerkę w Kathleen Bruce, którą poślubił w 1908 roku. Para doczekała się jednego syna, Sir Petera Scotta, który w przyszłości stał się znanym działaczem ekologicznym i współzałożycielem World Wide Fund for Nature (WWF).
Kariera wojskowa i wczesne lata Roberta Falcona Scotta
Edukacja Roberta Falcona Scotta rozpoczęła się w lokalnej szkole, a następnie kontynuowana była w szkole przygotowawczej Stubbington House. W 1881 roku, mając zaledwie 13 lat, rozpoczął swoją karierę w marynarce jako kadet na statku szkoleniowym HMS „Britannia”. Po ukończeniu szkolenia w 1883 roku, został wysłany do Republiki Południowej Afryki, gdzie służył na HMS „Boadicea”. Przełomowym momentem było spotkanie z Clementsem Markhamem, sekretarzem Royal Geographical Society (RGS), który poszukiwał obiecujących oficerów do przyszłych wypraw polarnych. Scott rozwijał swoje umiejętności, w 1891 roku kończąc dwuletni kurs torpedowy na HMS „Vernon” z certyfikatami pierwszej klasy. Warto wspomnieć o niejasnościach dotyczących jego życiorysu, w tym sugestii historyka Rolanda Huntforda o potencjalnym skandalu związanym z rzekomym romansem w latach 1889–1890.
Chronologia kariery wojskowej i wczesnych lat
- 1881: Rozpoczęcie kariery jako kadet na HMS „Britannia”.
- 1883: Służba na HMS „Boadicea” w RPA.
- 1887: Spotkanie z Clementsem Markhamem, które otworzyło drogę do wypraw polarnych.
- 1891: Ukończenie kursu torpedowego na HMS „Vernon” z certyfikatami pierwszej klasy.
Ekspedycje Antarktyczne Roberta Falcona Scotta
Robert Falcon Scott jest najbardziej znany ze swoich dwóch wielkich wypraw antarktycznych. Pierwsza z nich, wyprawa „Discovery” (1901–1904), była brytyjską narodową ekspedycją, podczas której udało mu się ustanowić nowy rekord południowy, docierając do szerokości 82°S, a także odkryć Płaskowyż Antarktyczny. Druga, bardziej ambitna misja, wyprawa „Terra Nova” (1910–1913), miała na celu zdobycie bieguna południowego. Po długiej i wyczerpującej podróży, pięcioosobowa grupa pod jego wodzą dotarła do celu 17 stycznia 1912 roku, odkrywając jednak, że norweski odkrywca Roald Amundsen wyprzedził ich o pięć tygodni. Droga powrotna okazała się tragiczna; Scott i jego towarzysze zmarli z wycieńczenia i ekstremalnego zimna. Ich ciała odnaleziono wraz z dziennikami, które stały się kluczowym źródłem informacji o ostatnich chwilach ekspedycji.
Kluczowe wyprawy antarktyczne
- Wyprawa „Discovery” (1901–1904): Ustanowienie rekordu południowego (82°S), odkrycie Płaskowyż Antarktyczny.
- Wyprawa „Terra Nova” (1910–1913): Dotarcie do bieguna południowego 17 stycznia 1912 roku, ale odkrycie, że Roald Amundsen był tam pierwszy; tragiczny powrót i śmierć zespołu.
Warto wiedzieć: Przy ciałach Scotta i jego towarzyszy znaleziono pierwsze odkryte na Antarktydzie skamieniałości paproci z rodzaju Glossopteris, co stanowiło dowód na dawne zalesienie kontynentu.
Nagrody i osiągnięcia Roberta Falcona Scotta
Za swoje zasługi dla eksploracji i nauki, Robert Falcon Scott został uhonorowany licznymi wyróżnieniami. W 1901 roku król Edward VII mianował go członkiem czwartej klasy Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (CVO). Po powrocie z pierwszej wyprawy, Scott został awansowany na komandora tego orderu. Jego osiągnięcia w dziedzinie geografii zostały docenione przez przyznanie mu wielu prestiżowych medali, w tym Patron’s Medal w 1904 roku, Vega Medal w 1905 roku oraz Cullum Medal w 1906 roku. Pośmiertnie, w 1913 roku, został uhonorowany Medalem Polarnym. Te nagrody i wyróżnienia stanowią świadectwo znaczenia, jakie jego dokonania miały dla brytyjskiego społeczeństwa i świata nauki.
Wyróżnienia i odznaczenia
| Rok | Nagroda/Wyróżnienie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1901 | Członek IV klasy Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (CVO) | Nadane przez króla Edwarda VII |
| Po powrocie z wyprawy „Discovery” | Komandor Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego | Awans |
| 1904 | Patron’s Medal | Royal Geographical Society |
| 1905 | Vega Medal | |
| 1906 | Cullum Medal | |
| 1913 | Medal Polarny | Pośmiertnie |
Nauka i odkrycia Roberta Falcona Scotta
Ekspedycje Roberta Falcona Scotta wniosły znaczący wkład w wiedzę naukową o Antarktydzie. Przy ciałach Scotta i jego towarzyszy znaleziono pierwsze odkryte na Antarktydzie skamieniałości paproci z rodzaju Glossopteris, co dostarczyło kluczowych dowodów na historię Ziemi, jednoznacznie udowadniając, że kontynent ten był niegdyś zalesiony. Pomimo krytyki dotyczącej dokładności niektórych pomiarów, wyprawa „Discovery” dostarczyła cennych danych biologicznych, zoologicznych i geologicznych, które znacząco wzbogaciły ówczesną wiedzę o regionach polarnych.
Kontrowersje i relacje związane z Robertem Falconem Scottem
Postać Roberta Falcona Scotta budziła i nadal budzi pewne kontrowersje. W przeszłości Scott popadł w spór z Ernestem Shackletonem, zabraniając mu korzystania z obszaru McMurdo Sound. Podczas wyprawy „Discovery” Scott sztywno trzymał się regulaminów Royal Navy, co prowadziło do napięć z oficerami marynarki handlowej. Przez wiele dekad Scott był ikoną heroizmu, jednak pod koniec XX wieku zaczęto kwestionować jego kompetencje jako lidera. W XXI wieku współczesne analizy historii jego tragicznej wyprawy są bardziej łaskawe, wskazując ekstremalne spadki temperatur jako główną przyczynę tragedii, na którą Scott, pomimo swoich wysiłków, nie miał wpływu.
Ciekawostki z życia Roberta Falcona Scotta
Jako postać ciesząca się dużą popularnością, Robert Falcon Scott bywał bywalcem salonów towarzyskich, gdzie spotykał się z arystokracją, w tym z królową Amelią Orleańską i księciem Henrykiem Pruskim. Unikalnym artefaktem związanym z jego wyprawami jest sztandar saneczkowy (sledge flag), który jest do dziś przechowywany w katedrze w Exeter. Między swoimi wielkimi wyprawami na Antarktydę, Scott podjął się także pracy w wywiadzie, będąc asystentem dyrektora Wywiadu Marynarki Wojennej w Admiralicji.
Tragiczny koniec Roberta Falcona Scotta na Antarktydzie w 1912 roku, mimo ekstremalnych okoliczności, stanowi potężne przypomnienie o nieprzewidywalności natury i sile ludzkiego ducha w dążeniu do odkryć, czyniąc go postacią, która na zawsze pozostanie w kartach historii eksploracji.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co stało się ze Scottem z Antarktydy?
Robert Scott zginął wraz ze swoją wyprawą podczas powrotu z bieguna południowego w 1912 roku. Cała pięcioosobowa grupa zmarła z wycieńczenia, głodu i zimna w odległości około 11 mil od składu żywności.
Kim był Robert Scott?
Robert Falcon Scott był brytyjskim oficerem Royal Navy i odkrywcą polarnym. Jest najbardziej znany z dowodzenia dwiema znaczącymi wyprawami na Antarktydę: Discovery Expedition (1901-1904) i Terra Nova Expedition (1910-1913).
Jak wyglądało wczesne życie Roberta Falcona Scotta?
Urodził się w Devon w Anglii w 1868 roku i pochodził z rodziny wojskowej. W wieku 13 lat wstąpił do Royal Navy, gdzie szybko awansował, rozwijając swoje umiejętności nawigacyjne i przywódcze.
Kim był Scott?
Scott był brytyjskim kapitanem marynarki i badaczem, który zyskał sławę dzięki swoim wyprawom na Antarktydę. Jego dążenie do osiągnięcia bieguna południowego stało się jednym z najbardziej znanych epizodów w historii eksploracji polarnej.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Falcon_Scott
