Sir Francis Drake, urodzony około 1540 roku w Tavistock w hrabstwie Devon w Anglii, był jednym z najznamienitszych angielskich żeglarzy, odkrywców i korsarzy. Zapisany w historii jako pierwszy Anglik, który dowodził drugą w historii wyprawą opłynięcia świata dookoła w latach 1577–1580, zyskał miano bohatera narodowego. Jego ojcem był Edmund Drake, protestancki rolnik, a Francis był najstarszym z dwunastu synów. Ze względu na swoją działalność przeciwko hiszpańskim interesom, zyskał przydomek „El Draque” (Smok) nadany przez Hiszpanów.
Na [styczeń 1596] roku Sir Francis Drake miał około 56 lat. Jest powszechnie uznawany za pierwszego Anglika, który opłynął świat dookoła. Jego życie było pełne przygód, śmiałych wypraw morskich oraz znaczącego wkładu w rozwój potęgi morskiej Anglii.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Około 56 lat w chwili śmierci w styczniu 1596 roku.
- Żona/Mąż: Dwukrotnie żonaty: z Mary Newman (zm. 1581) i Elizabeth Sydenham (od 1585).
- Dzieci: Brak informacji o potomstwie.
- Zawód: Żeglarz, odkrywca, korsarz, admirał, polityk.
- Główne osiągnięcie: Dowodzenie drugą w historii wyprawą opłynięcia świata dookoła (1577–1580) i pasowanie na rycerza przez królową Elżbietę I.
Podstawowe informacje o Sir Francisie Drake’u
Francis Drake, którego dokładna data urodzenia pozostaje przedmiotem spekulacji historyków (szacunki wahają się między 1539 a 1544 rokiem), przyszedł na świat w Crowndale Farm w Tavistock, w malowniczym hrabstwie Devon w Anglii. Jego status społeczny i zawodowy definiuje go jako wybitnego angielskiego żeglarza, odkrywcę oraz korsarza (privateer). Szczególne miejsce w jego biografii zajmuje fakt, iż jako pierwszy Anglik dowodził drugą w historii wyprawą opłynięcia świata dookoła, która trwała od 1577 do 1580 roku. Ze względu na swoją bezkompromisową i niszczycielską działalność przeciwko hiszpańskim posiadłościom morskim, Hiszpanie nadali mu przydomek „El Draque”, co w starohiszpańskim było bezpośrednim nawiązaniem do jego nazwiska i budzącej postrach natury.
W chwili śmierci 28 stycznia 1596 roku, Sir Francis Drake miał około 56 lat. Historycy, próbując ustalić jego wiek, często opierają się na analizie portretów, takich jak miniatura Nicholasa Hilliarda z 1581 roku, która podaje jego wiek jako 42 lata, co wspiera datę urodzenia około 1540 roku.
Rodzina i życie prywatne Sir Francisa Drake’a
Rodzice i rodzeństwo
Francis Drake był najstarszym z dwunastu synów Edmunda Drake’a, który żył w latach 1518–1585. Edmund Drake był protestanckim rolnikiem, a matką Francisa była Mary Mylwaye. Liczne rodzeństwo wpłynęło na jego wychowanie w dużej, rodzinnej społeczności.
Ucieczka z powodu prześladowań religijnych
W 1549 roku, w burzliwym okresie Rebelii Modlitewników (Prayer Book Rebellion), rodzina Drake’ów musiała opuścić swoje rodzinne strony w Devon i uciekać do Kentu. Bezpośrednią przyczyną tej przeprowadzki były prześladowania religijne, które dotykały protestantów. To doświadczenie ukształtowało silne protestanckie przekonania młodego Francisa, wpływając na jego późniejsze postawy i wybory życiowe.
Małżeństwa Sir Francisa Drake’a
- Pierwsze małżeństwo: W 1569 roku Francis Drake poślubił Mary Newman. Ich związek trwał do jej śmierci w 1581 roku.
- Drugie małżeństwo: W 1585 roku ożenił się z Elizabeth Sydenham. To małżeństwo zawarł jako już sławny i bogaty bohater narodowy.
Ojciec chrzestny
Francis Drake został nazwany na cześć swojego ojca chrzestnego, Francisa Russella, 2. hrabiego Bedford. Ten fakt podkreśla jego powiązania z wpływowymi rodami angielskimi.
Początki kariery i udział w handlu niewolnikami
Terminowanie u krewnych i pierwsze nauki żeglarskie
W młodości Francis Drake został oddany pod opiekę swojego krewnego, Williama Hawkinsa, który był wpływowym kapitanem z Plymouth. To właśnie u niego pobierał pierwsze, kluczowe nauki żeglarskiego rzemiosła, które zdefiniowały jego przyszłą karierę. Jego talent i pracowitość szybko zostały zauważone.
Pierwszy własny statek
Jego zaangażowanie i umiejętności zostały docenione przez właściciela małego barku, u którego Drake służył jako czeladnik. Ten ostatni, będąc pod wrażeniem pracy młodego żeglarza, zapisał mu statek w swoim testamencie. To wydarzenie uczyniło Francis Drake’a młodym armatorem już w bardzo młodym wieku.
Udział w handlu niewolnikami
W latach 1562–1569 Francis Drake brał udział w wyprawach swojego kuzyna, Johna Hawkinsa. Wyprawy te miały na celu porywanie ludzi w Afryce Zachodniej i ich nielegalną sprzedaż w hiszpańskich koloniach w Ameryce. Był to mroczny rozdział w jego karierze, który budzi kontrowersje po dziś dzień.
Warto wiedzieć: Szacuje się, że podczas czterech wypraw, w których Drake brał udział, zniewolono około 1200 Afrykanów, a trzy razy tyle mogło zginąć podczas walk i transportu.
Bitwa pod San Juan de Ulúa (1568)
Podczas jednej z ostatnich wspólnych wypraw z Hawkinsem, która miała miejsce w 1568 roku, Drake dowodził statkiem „Judith”. Flota angielska została zaatakowana przez Hiszpanów w meksykańskim porcie San Juan de Ulúa. Bitwa ta zakończyła się klęską Anglików i była jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń w początkach jego kariery morskiej.
Wyprawa dookoła świata (1577–1580)
Wyprawa, która przyniosła mu nieśmiertelną sławę i ugruntowała jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych żeglarzy wszech czasów, rozpoczęła się 15 grudnia 1577 roku. Sir Francis Drake wyruszył z Anglii na pokładzie swojego okrętu z ambitnym zamiarem wpłynięcia na Pacyfik, co było wówczas niezwykle trudnym przedsięwzięciem.
Kluczowe wydarzenia wyprawy dookoła świata
- Egzekucja Thomasa Doughty’ego: W 1578 roku Drake oskarżył o bunt i czary swojego przyjaciela. Po procesie na pokładzie statku, Doughty został ścięty.
- Zmiana nazwy okrętu flagowego: Główny statek wyprawy, pierwotnie nazwany „Pelican”, został przemianowany na „Golden Hind” (Złota Łania).
- Odkrycie Nova Albion: W 1579 roku Drake wylądował na wybrzeżu dzisiejszej Kalifornii, nazywając te tereny „Nova Albion” (Nowy Albion) i ogłaszając je własnością królowej Elżbiety I.
- Triumfalny powrót: 26 września 1580 roku Drake powrócił do Plymouth, przywożąc ogromne ilości przypraw oraz hiszpańskiego złota i srebra.
To wydarzenie, znane jako circumnavigation of the world, uczyniło go niezwykle bogatym człowiekiem i umocniło jego status jako bohatera narodowego.
Działalność wojenna i polityczna
Pasowanie na rycerza
W 1581 roku królowa Elżbieta I nadała mu tytuł Knight Bachelor. Uroczystość pasowania na rycerza odbyła się na pokładzie okrętu „Golden Hind”, co podkreślało znaczenie jego morskich dokonań.
Kariera parlamentarna
Poza działalnością morską, Sir Francis Drake był również aktywnym politykiem. Zasiadał w parlamencie jako reprezentant trzech różnych okręgów: Camelford (w 1581 roku), Bossiney (w 1584 roku) oraz Plymouth (w 1593 roku). Służył swojemu miastu nie tylko jako żeglarz, ale i poseł.
Atak na Kadyks (1587) – „Przypalanie brody królowi Hiszpanii”
W ramach działań wyprzedzających potencjalny atak Hiszpanii na Anglię, Drake dokonał w 1587 roku śmiałego rajdu na port w Kadyksie. Akcja ta, nazwana przez niego osobiście „przypalaniem brody królowi Hiszpanii”, doprowadziła do zniszczenia wielu hiszpańskich okrętów wojennych i opóźniła wypłynięcie Wielkiej Armady o rok.
Walka z Wielką Armadą (1588)
Podczas gdy Hiszpania próbowała dokonać inwazji na Anglię w 1588 roku, Sir Francis Drake pełnił kluczową funkcję wiceadmirała angielskiej floty. Był zastępcą lorda Howarda z Effingham i odegrał fundamentalną rolę w strategicznym rozbiciu potężnych hiszpańskich sił.
Porażka Angielskiej Armady (1589)
Rok po spektakularnym sukcesie przeciwko Hiszpanom, Drake dowodził tzw. Angielską Armadą. Ta ekspedycja, mająca na celu kontratak na Hiszpanię, zakończyła się jednak katastrofą i znaczącą klęską finansową dla Anglii, co stanowiło gorzką lekcję dla Drake’a.
Majątek i finansanse
Fortuna z korsarstwa
Dzięki swoim niezwykle udanym napadom na hiszpańskie transporty srebra, w tym legendarnemu zdobyciu 20 ton kruszcu w Nombre de Dios w 1573 roku, Sir Francis Drake zgromadził ogromny majątek. Stał się jednym z najbogatszych ludzi w Anglii swojej epoki.
Ranking Forbesa i szacunkowy majątek
Według współczesnych analiz, w tym prestiżowego magazynu Forbes, Sir Francis Drake zajmuje drugie miejsce na liście najlepiej zarabiających piratów w historii. Jego majątek, przeliczony na wartość z 2024 roku, szacuje się na około 167,9 miliona dolarów, co świadczy o skali jego sukcesów finansowych.
Śmierć i dziedzictwo
Ostatnia wyprawa i przyczyna zgonu
Ostatnia wyprawa Sir Francisa Drake’a zakończyła się tragicznie. Zmarł 28 stycznia 1596 roku na pokładzie swojego statku u wybrzeży Portobelo, w dzisiejszej Panamie. Przyczyną śmierci była dyzenteria (czerwonka), na którą zapadł po nieudanym ataku na Panamę.
Pochówek w morzu
Zgodnie z prastarym morskim obyczajem, ciało Sir Francisa Drake’a zostało złożone w ołowianej trumnie i zatopione w morzu w pobliżu Portobelo. Jego ostatnie miejsce spoczynku do dziś pozostaje nieodkryte, a poszukiwacze skarbów wciąż próbują odnaleźć miejsce jego pogrzebu.
Poszukiwania trumny
Mimo upływu wieków, legenda Sir Francisa Drake’a wciąż fascynuje. Do dziś trwają poszukiwania jego grobu, co stanowi jeden z najbardziej intrygujących aspektów jego dziedzictwa.
Ciekawostki i mniej znane fakty
Sojusz z Cimarrónami i postać Diego
Podczas swoich wypraw w Panamie, Sir Francis Drake nawiązał nieoczekiwaną współpracę z Cimarrónami – zbiegłymi afrykańskimi niewolnikami, którzy stworzyli własne społeczności. Jednym z nich był Diego, który stał się wolnym człowiekiem i przez wiele lat służył u boku Drake’a, będąc świadkiem wielu jego przygód.
Dowodzone statki Sir Francisa Drake’a
W trakcie swojej bogatej kariery morskiej, Sir Francis Drake dowodził wieloma słynnymi jednostkami. Do najbardziej znanych należą:
- „Golden Hind”
- „Bonaventure”
- „Revenge”
Każdy z tych okrętów zapisał się w historii żeglugi.
Globalne uznanie i upamiętnienie
Nazwisko Sir Francisa Drake’a zostało upamiętnione w nazwach geograficznych na całym świecie. Najbardziej znanym przykładem jest Cieśnina Drake’a, która łączy Ocean Atlantycki z Pacyfikiem na południe od przylądka Horn, będąc świadectwem jego globalnego wpływu.
Ustalanie wieku na podstawie portretów
Historycy często ustalają datę urodzenia Sir Francisa Drake’a na podstawie inskrypcji na obrazach. Minatura Nicholasa Hilliarda z 1581 roku podaje jego wiek jako 42 lata, co sugeruje rok urodzenia około 1540.
Wpływ religii na przekonania
Doświadczenie ucieczki przed prześladowaniami religijnymi w dzieciństwie ukształtowało silne protestanckie przekonania Sir Francisa Drake’a. Te wartości towarzyszyły mu przez całe życie i wpływały na jego postrzeganie świata i przeciwników.
Status bohatera narodowego
Po triumfalnym powrocie z wyprawy dookoła świata, Francis Drake stał się narodowym bohaterem Anglii. Jego czyny inspirowały rodaków i wzmacniały dumę narodową.
Symbol potęgi
Jego statki, a zwłaszcza „Golden Hind”, stały się symbolami elżbietańskiej potęgi morskiej. Reprezentowały one odwagę, innowacyjność i ekspansywność Anglii na oceanach.
Zasługi morskie i tytuł szlachecki
Tytuł szlachecki, który otrzymał od królowej Elżbiety I, był symbolicznym wyrazem uznania dla jego niezwykłych osiągnięć na oceanach i wkładu w potęgę morską Anglii.
Reprezentant Plymouth
Drake służył swojemu miastu, Plymouth, nie tylko jako żeglarz i odkrywca, ale także jako poseł w parlamencie. Jego zaangażowanie w życie publiczne było wielowymiarowe.
Bezwzględność w utrzymywaniu dyscypliny
Egzekucja Thomasa Doughty’ego podczas wyprawy dookoła świata jest przykładem jego bezwzględności w utrzymywaniu dyscypliny i porządku na pokładzie, co było kluczowe dla sukcesu tak ambitnych misji.
Wyzwanie dla hiszpańskiej dominacji
Odkrycie Nova Albion przez Drake’a stanowiło bezpośrednie wyzwanie dla hiszpańskiej dominacji w Ameryce Północnej, otwierając nowe możliwości dla angielskiej ekspansji.
Złoto i srebro
Skarby w postaci złota i srebra przywiezione z wyprawy dookoła świata nie tylko uczyniły go niezwykle bogatym człowiekiem, ale także znacząco zasiliły skarb państwa angielskiego.
Intensywne życie
Sir Francis Drake prowadził jedno z najbardziej intensywnych i niebezpiecznych żyć w swojej epoce. Jego kariera była pełna przygód, rywalizacji i strategicznych posunięć, które na zawsze zapisały go w historii.
Miejsce w historii
Pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych i fascynujących postaci w historii żeglugi. Jego dziedzictwo jest złożone, obejmując zarówno heroiczne dokonania odkrywcze, jak i mroczne aspekty handlu niewolnikami.
Podsumowując, Sir Francis Drake był postacią o ogromnym wpływie na historię żeglugi i polityki morskiej, której dokonania, od opłynięcia świata po udział w kluczowych konfliktach, na zawsze zapisały go w annałach. Pamiętajmy o złożoności jego dziedzictwa, które obejmuje zarówno heroizm, jak i kontrowersyjne działania, czyniąc go jedną z najbardziej pamiętnych postaci swojej epoki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co zrobił Francis Drake?
Francis Drake był angielskim żeglarzem, admirałem i korsarzem. Zasłynął jako pierwszy Anglik, który opłynął świat, a także jako dowódca podczas pokonania hiszpańskiej Wielkiej Armady.
Jaki był okręt Francisa Drake’a?
Najsłynniejszym okrętem, którym dowodził Francis Drake, była „Golden Hind” (Złota Łania). To właśnie na tym statku odbył on swoją słynną podróż dookoła świata.
Kim był Drake?
Drake był wybitną postacią epoki elżbietańskiej w Anglii. Był nie tylko doświadczonym nawigatorem i odkrywcą, ale także admirałem Royal Navy i wpływowym dowódcą wojskowym.
Czy Francis Drake miał dzieci?
Francis Drake nigdy nie założył rodziny i nie miał dzieci. Pozostaje postacią, która skupiała się na swojej karierze morskiej i służbie dla Korony Angielskiej.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Francis_Drake
