Strona główna Ludzie Aleksander Puszkin: rosyjski romantyzm, poezja i wiersze Aleksandra

Aleksander Puszkin: rosyjski romantyzm, poezja i wiersze Aleksandra

by Oska

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, urodzony 6 czerwca 1799 roku w Moskwie, jest postacią monumentalną w historii literatury rosyjskiej, powszechnie uznawanym za najwybitniejszego klasyka i reformatora języka literackiego. Jego życie, naznaczone zarówno twórczą pasją, jak i burzliwymi wydarzeniami politycznymi oraz osobistymi, zakończyło się tragicznie w 1837 roku w Petersburgu w wyniku ran odniesionych w pojedynku. Puszkin, twórca arcydzieł takich jak „Eugeniusz Oniegin” i licznych wzruszających wierszy, pozostawił po sobie dziedzictwo, które nadal inspiruje i kształtuje kulturę rosyjską i światową. Jego wkład w rozwój języka literackiego i jego niezłomna postawa wobec władzy czynią go postacią wyjątkową i niezapomnianą.

Najważniejsze fakty:

  • Wiek: Na czerwiec 1799 roku miał 0 lat.
  • Żona/Mąż: Natalia Nikołajewna Gonczarowa.
  • Dzieci: Czworo dzieci.
  • Zawód: Poeta, prozaik, dramaturg.
  • Główne osiągnięcie: Uznawany za ojca nowoczesnej literatury rosyjskiej i reformatora języka literackiego.

Aleksandr Puszkin – Życie i Twórczość Wielkiego Poety Rosyjskiego

Podstawowe Informacje Biograficzne

Kim był Aleksander Puszkin?

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, urodzony 6 czerwca 1799 roku w Moskwie, jest postacią o fundamentalnym znaczeniu dla literatury i kultury rosyjskiej. Uznawany za najwybitniejszego klasyka literatury rosyjskiej, jego twórczość odegrała kluczową rolę w reformowaniu rosyjskiego języka literackiego. Jest uważany za jednego z głównych przedstawicieli epoki romantyzmu w Rosji, obok takich postaci jak Michaił Lermontow. Jego status jako reformatora języka i twórcy dzieł o uniwersalnym przesłaniu sprawia, że jego nazwisko jest synonimem rosyjskiej poezji i prozy.

Pochodzenie i Początki Życia

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin przyszedł na świat w Moskwie 6 czerwca 1799 roku. Jego tożsamość i światopogląd kształtowały się pod wpływem bogatej historii rodziny. Na rozwój młodego Puszkina ogromny wpływ miał jego pradziadek, Abram Hannibal. Ten czarnoskóry Abisyńczyk, który przybył do Rosji jako niewolnik, dzięki swojej inteligencji i zdolnościom zyskał przychylność cara Piotra I, a w konsekwencji uzyskał szlachectwo. Ta niezwykła historia rodowa stanowiła ważny element świadomości narodowej i kulturowej Puszkina.

Kluczowe Daty z Życia Puszkina

Narodziny Aleksandra Siergiejewicza Puszkina miały miejsce 6 czerwca 1799 roku w Moskwie. Kluczowym okresem jego edukacji był czas spędzony w elitarnym Liceum w Carskim Siole, od 1811 roku, gdzie zaczęły powstawać jego pierwsze utwory. Po ukończeniu szkoły w 1817 roku, Puszkin dołączył do grupy literackiej „Arzamas”, a następnie do kółka „Zielona lampa”, mającego powiązania z ruchem dekabrystów. W 1820 roku opublikował przełomowy poemat „Rusłan i Ludmiła”. W latach 1823–1831 pracował nad swoim dziełem życia – poematem dygresyjnym „Eugeniusz Oniegin”. W lutym 1831 roku poślubił Natalię Nikołajewną Gonczarową. Rok 1836 przyniósł mu zgodę na wydawanie własnego pisma „Sowriemiennik”. Jego życie zakończyło się 10 lutego 1837 roku w Petersburgu, w wyniku ran odniesionych w pojedynku.

Śmierć i Okoliczności Tragedii

Tragiczny finał życia Aleksandra Puszkina nastąpił 10 lutego 1837 roku w Petersburgu. Poeta zmarł w wyniku ran odniesionych w pojedynku z Georges’em d’Anthèsem. Okoliczności tego starcia były wynikiem dworskiej intrygi, a Puszkin zginął, broniąc honoru swojej żony, Natalii. Wydarzenie to wstrząsnęło rosyjskim społeczeństwem i stanowiło symboliczne zakończenie burzliwego życia jednego z największych poetów w historii literatury rosyjskiej.

Rodzina i Życie Prywatne Aleksandra Puszkina

Wpływy Rodzinne i Przodkowie

Tożsamość i rozwój Aleksandra Puszkina były kształtowane przez bogatą historię jego przodków. Szczególne znaczenie miał jego pradziadek, Abram Hannibal. Ten czarnoskóry Abisyńczyk, który przybył do Rosji jako niewolnik, dzięki swojej mądrości i talentom stał się ulubieńcem cara Piotra I, a w konsekwencji uzyskał szlachectwo. Ta niezwykła historia rodowa stanowiła ważny element świadomości narodowej i kulturowej Puszkina.

Rola Niani w Edukacji Kulturowej

Arina Rodionowna Jakowlewa, niania Aleksandra Puszkina, odegrała kluczową rolę w jego życiu i formacji kulturowej. To ona przybliżyła młodemu poecie bogactwo rosyjskiej kultury ludowej, opowiadając mu bajki i historie, które przenikały mentalność i problemy rosyjskich chłopów pańszczyźnianych. Jej wpływ był nieoceniony w budowaniu poczucia tożsamości narodowej i głębokiego zrozumienia ducha rosyjskiego ludu.

Małżeństwo z Natalią Gonczarową

W lutym 1831 roku Aleksandr Puszkin poślubił Natalię Nikołajewną Gonczarową. Ceremonia zaślubin odbyła się w moskiewskiej cerkwi Wielkie Wniebowstąpienie. To małżeństwo, choć miłosne, stało się w późniejszym okresie źródłem wielu życiowych dramatów poety, a ostatecznie doprowadziło do tragicznego pojedynku, w którym Puszkin oddał życie w obronie honoru swojej żony.

Kariera Literacka i Najważniejsze Dzieła

Edukacja i Pierwsze Kroki Literackie

Droga literacka Aleksandra Puszkina rozpoczęła się w młodym wieku. Od 1811 roku kształcił się w elitarnym Liceum w Carskim Siole, będącym prestiżową placówką edukacyjną dla szlachty. To właśnie w murach tej szkoły powstawały jego pierwsze, debiutanckie utwory – ody i elegie, które już wtedy zapowiadały jego niezwykły talent poetycki. Okres nauki był czasem intensywnego rozwoju intelektualnego i artystycznego.

Przynależność do Grup Literackich

Po ukończeniu Liceum w 1817 roku, Aleksandr Puszkin aktywnie włączył się w życie literackie Petersburga. Dołączył do grupy „Arzamas”, która stawiała sobie za cel walkę o wprowadzenie języka potocznego do poezji, dążąc do modernizacji języka literackiego. Ponadto, stał się członkiem kółka literackiego „Zielona lampa”, które miało powiązania z ruchem dekabrystów, co świadczy o jego zaangażowaniu w ówczesne idee społeczne i polityczne. Działalność w tych grupach kształtowała jego poglądy i styl.

Przełomowe Utwory

„Rusłan i Ludmiła” – Początek Rozgłosu

W 1820 roku Aleksandr Puszkin opublikował swój poemat „Rusłan i Ludmiła”. Ten utwór, osadzony w baśniowej scenerii, przyniósł mu ogromny rozgłos i uznanie w kręgach literackich. „Rusłan i Ludmiła” zapoczątkował w literaturze rosyjskiej modę na bajronizm, czyli zainteresowanie motywami i stylem twórczości Lorda Byrona, wprowadzając do niej nowe, romantyczne wątki.

„Eugeniusz Oniegin” – Dzieło Życia

Największym dziełem Aleksandra Puszkina, nad którym pracował przez wiele lat, w okresie od 1823 do 1831 roku, jest poemat dygresyjny „Eugeniusz Oniegin”. Ten monumentalny utwór stanowi panoramę życia rosyjskiej szlachty i przedstawia postać typowego bohatera romantycznego, zmagającego się z problemami egzystencjalnymi i społecznymi. „Eugeniusz Oniegin” jest uważany za arcydzieło literatury rosyjskiej i kamień milowy w rozwoju powieści poetyckiej.

Twórczość dla Dzieci

Aleksandr Puszkin jest również autorem niezliczonych, uwielbianych na całym świecie bajek, które zyskały status klasyki literatury dziecięcej. Wśród nich znajdują się takie arcydzieła jak „Bajka o rybaku i złotej rybce” oraz „Bajka o carze Sałtanie”. Te proste, a zarazem głębokie opowieści, pełne mądrości i humoru, od lat bawią i edukują kolejne pokolenia czytelników, ukazując talent Puszkina do tworzenia w różnych gatunkach literackich.

Działalność Redakcyjna i Czasopismo „Sowriemiennik”

W 1836 roku, na rok przed swoją śmiercią, Aleksandr Puszkin uzyskał zgodę na wydawanie własnego pisma literacko-społecznego. Czasopismo to, nazwane „Sowriemiennik” (Co tydzień), miało na celu promowanie nowych nurtów w literaturze i sztuce oraz prowadzenie dyskusji na tematy społeczne. Działalność redakcyjna Puszkina świadczy o jego zaangażowaniu w życie intelektualne i społeczne Rosji.

Kontrowersje, Zsyłki i Polityka

Konflikty z Caratem i Twórczość Krytyczna

Twórczość Aleksandra Puszkina często zawierała elementy krytyki wobec tyranii i absolutyzmu władzy carskiej. Z tego powodu poeta wielokrotnie popadał w konflikt z caratem, co skutkowało karami. Jedną z najdotkliwszych konsekwencji była zsyłka na południe Rosji. Puszkin przebywał wówczas w Kiszyniowie, Odessie, a także na Kaukazie i Krymie, gdzie kontynuował swoją twórczość, czerpiąc inspirację z otaczającego go świata.

Zesłania i Miejsca Odosobnienia

Ze względu na swoją twórczość, która często zawierała krytykę władzy, Aleksandr Puszkin doświadczył kilku okresów zesłania. Po raz pierwszy został zesłany na południe Rosji, gdzie odwiedził Kiszyniów, Odessę, Kaukaz i Krym. W 1824 roku karę zsyłki zamieniono mu na areszt domowy w majątku matki we wsi Michajłowskoje, położonej niedaleko Pskowa. To właśnie w Michajłowskim powstały jedne z jego najważniejszych dzieł, w tym dramat „Borys Godunow”. Te okresy odosobnienia, choć trudne, okazały się niezwykle płodne artystycznie.

Osobista Cenzura Cara Mikołaja I

Po powrocie z wygnania, Aleksandr Puszkin został formalnie uwolniony od zwykłej cenzury. Jednakże, w zamian za tę swobodę, car Mikołaj I osobiście objął funkcję jego cenzora. Oznaczało to, że każdy utwór Puszkina musiał przejść przez ręce cara, zanim mógł zostać opublikowany. Ta forma kontroli była dla poety uciążliwa i stanowiła stałe przypomnienie o nadzorze władzy.

Inwigilacja Państwowa

Przez znaczną większość swojego życia Aleksandr Puszkin znajdował się pod ścisłą inwigilacją państwową. Był stale obserwowany przez tajnego agenta imieniem Aleksander Boszniak, a jego działania i korespondencja były skrupulatnie raportowane do III Oddziału Kancelarii Osobistej Jego Cesarskiej Mości. Ta ciągła kontrola stanowiła wyraz nieufności władz wobec poety i jego potencjalnego wpływu na społeczeństwo.

Stosunek do Polski i Polemika z Mickiewiczem

Aleksandr Puszkin wywołał znaczący skandal swoimi wierszami skierowanymi przeciwko Polsce, w tym utworami „Oszczercom Rosji” i „Rocznica Borodina”. Te antypolskie publikacje doprowadziły do literackiej polemiki z Adamem Mickiewiczem, jednym z najwybitniejszych polskich poetów romantycznych. Wiersze Puszkina odzwierciedlały oficjalną, imperialną politykę Rosji wobec powstania listopadowego w Polsce, stając się przedmiotem ostrej debaty artystycznej i ideologicznej.

Tragiczny Finał i Intryga

Śmierć Aleksandra Puszkina w pojedynku z Georges’em d’Anthèsem, do którego doszło 10 lutego 1837 roku w Petersburgu, była wynikiem skomplikowanej dworskiej intrygi. Puszkin oddał życie, broniąc honoru swojej żony, Natalii. Ten tragiczny epizod stał się symbolem jego życiowych zmagań i dumy, a także dowodem na to, jak bardzo jego osobiste życie było splątane z intrygami i napięciami panującymi na carskim dworze.

Ciekawostki i Dziedzictwo Aleksandra Puszkina

Pogrzeb i Upamiętnienie

Mimo ogromnej sławy, jaką cieszył się Aleksandr Puszkin za życia, jego pogrzeb odbył się bez rozgłosu. Władze obawiały się potencjalnych manifestacji patriotycznych i społecznych, dlatego zdecydowano o przeprowadzeniu ceremonii po cichu. Pochówek poety miał miejsce na cmentarzu przyklasztornym w guberni pskowskiej, z dala od stolicy, co stanowiło gorzki kontrast dla jego literackiej wielkości.

Inspiracje Historyczne w Twórczości

W późniejszym okresie życia Aleksandr Puszkin wykazywał głębokie zainteresowanie historią Rosji. Ta fascynacja zaowocowała napisaniem dzieł takich jak „Historia Pugaczowa”, traktująca o jednym z największych powstań w historii Rosji, oraz poemat „Jeździec miedziany”. Ten ostatni utwór był bezpośrednią odpowiedzią na „Dziady” Adama Mickiewicza, stanowiąc artystyczny dialog między polską a rosyjską wrażliwością historyczną i romantyczną.

Początki Prozy i Wpływy Literackie

Aleksandr Puszkin nie ograniczał się jedynie do poezji. Pod silnym wpływem twórczości Waltera Scotta, szkockiego pisarza i mistrza powieści historycznej, Puszkin rozpoczął w 1827 roku pisanie swojej pierwszej powieści historycznej pt. „Murzyn Piotra Wielkiego”. Dzieło to stanowiło próbę eksploracji początków prozy w jego dorobku i pokazuje, jak bardzo czerpał inspiracje z europejskiej literatury, jednocześnie nadając im unikalny rosyjski charakter.

Miejsce Odosobnienia

W 1824 roku kara zsyłki, którą otrzymał Aleksandr Puszkin, została zamieniona na areszt domowy. Poeta został skierowany do majątku swojej matki, we wsi Michajłowskoje, niedaleko Pskowa. To właśnie w tym miejscu odosobnienia powstały jedne z jego najważniejszych i najbardziej cenionych dzieł, w tym dramat „Borys Godunow”. Michajłowskoje stało się dla Puszkina miejscem intensywnej twórczości, mimo ograniczeń wolności.

Najważniejsze Dzieła Aleksandra Puszkina

Poematy i Wiersze

  • „Rusłan i Ludmiła” (1820)
  • „Eugeniusz Oniegin” (1823–1831)
  • „Jeździec miedziany”
  • „Oszczercom Rosji”
  • „Rocznica Borodina”

Bajki dla Dzieci

  • „Bajka o rybaku i złotej rybce”
  • „Bajka o carze Sałtanie”

Proza i Dramaty

  • „Murzyn Piotra Wielkiego” (powieść historyczna)
  • „Borys Godunow” (dramat)
  • „Historia Pugaczowa”

Chronologia Życia i Twórczości

Rok Wydarzenie
1799 Narodziny Aleksandra Siergiejewicza Puszkina w Moskwie (6 czerwca).
1811 Rozpoczęcie nauki w Liceum w Carskim Siole.
1817 Ukończenie szkoły i dołączenie do grupy literackiej „Arzamas”.
1820 Publikacja poematu „Rusłan i Ludmiła”.
1823–1831 Praca nad poematem dygresyjnym „Eugeniusz Oniegin”.
1824 Zesłanie do wsi Michajłowskoje (areszt domowy).
1827 Rozpoczęcie pisania powieści historycznej „Murzyn Piotra Wielkiego”.
1831 Ślub z Natalią Nikołajewną Gonczarową (luty).
1836 Uzyskanie zgody na wydawanie pisma „Sowriemiennik”.
1837 Śmierć w Petersburgu w wyniku ran odniesionych w pojedynku (10 lutego).

Warto wiedzieć: Puszkin był potomkiem Abrahama Hannibala, czarnoskórego Abisyńczyka, który stał się ulubieńcem cara Piotra I i uzyskał szlachectwo.

Aleksandr Puszkin, dzięki swojemu niepowtarzalnemu talentowi i głębokiemu zrozumieniu ducha narodu, na zawsze zapisał się w annałach światowej literatury. Jego dzieła, charakteryzujące się mistrzowskim językiem, bogactwem treści i uniwersalnymi przesłaniami, wciąż poruszają serca czytelników na całym świecie, stanowiąc fundament rosyjskiej tożsamości kulturowej i dowód na wieczną siłę sztuki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Czy Puszkin znał polski?

Brak jest jednoznacznych dowodów na to, że Aleksander Puszkin znał język polski w stopniu komunikatywnym. Znał jednak kilka języków obcych, w tym francuski, co było powszechne wśród rosyjskiej arystokracji jego czasów.

Na co zmarł Aleksander Puszkin?

Aleksander Puszkin zmarł w wyniku ran odniesionych w pojedynku. Pojedynek ten miał miejsce 27 stycznia (8 lutego) 1837 roku, a jego przyczyną była obrona honoru żony poety.

Co stało się z Aleksandrem Puszkinem?

Po śmiertelnym zranieniu w pojedynku, Aleksander Puszkin przeżył jeszcze dwa dni. Zmarł 29 stycznia (10 lutego) 1837 roku w Petersburgu z powodu odniesionych obrażeń.

O czym pisał Puszkin?

Puszkin tworzył w wielu gatunkach literackich, pisząc wiersze, poematy, dramaty i prozę. Jego dzieła często poruszały tematy miłości, wolności, historii Rosji, a także ukazywały bogactwo rosyjskiego ludu i jego obyczajów.

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Puszkin